Kunstgalerij Mens en Natuur

Jan Maria Dondeyne - Alsof het gedroomd is ... 28 november 2009 - 16 januari 2010





Jan Maria Dondeyne (Leuven, 1958) volgde beeldhouwkunst aan de Kunstacademie in Leuven, trok in 1982 met de fiets door Europa, maakte kennis met de antroposofie aan het Goetheanum in Dornach en exploreerde daarna andere culturen en verschillende landen (o.a. Algerije, India, Nepal, Senegal): al deze innerlijke en visuele impressies hebben zijn artistieke gevoeligheid en de evolutie van zijn werk duidelijk beïnvloed. Sinds 1986 leeft hij als zelfstandig kunstenaar in Duitsland, geeft er les aan zomeracademiën (o.a. Marburg) en als privaatdocent kunstopleiding. Hij stelde tot nu toe voornamelijk tentoon in Duitstalig gebied en België.

Van dromerige impressionistische landschappen over bijna geabstraheerde composities naar een - à la Mondriaan - quasi analytisch beschouwen van de natuur: tussen deze spanningsboog beweegt zijn eenheidsbeleving en weergave van een diep ervaren schoonheid. Met diezelfde positieve kracht kijkt hij naar mensen, naar eenzaamheid én verbondenheid. De langgerekte figuren zijn als ’t ware een spie- gelbeeld van bomen/het bos in het landschap. Zelden een schilder aan het werk gezien die zo gelaagd de synchroniciteit tussen natuur en mens weet te verbeelden. Via zijn schilderijen heft hij een sluier op die toelaat het bovennatuurlijke waar te nemen. Of zoals hij het zelf verwoordt:

“Ik heb een intens en innig contact met moeder aarde en haar dochters flora en fauna. Alles, wat ik doe, wanneer ik voor en naar de natuur schilder, is met hen direct communiceren. De doeken, die zo ontstaan, zijn een geschilderd verslag van wat ze me vertellen...”

Interview

Wat was je eerste motivatie om te gaan schilderen, waarom heb je daarvoor gekozen?

Het is ongeveer 27 jaar geleden, dat ik een heel bijzondere, bijna mystieke ervaring had. Ik maakte een portret in pastel en het was alsof mijn handen het werk volledig zelfstandig maakten, onafhankelijk van mijn wil en mijn gedachten, zonder dat ik zelf iets aan die schets bepaalde of besliste. Ik keek verwonderd en verrast naar dat wat onder mijn vingers ontstond en voelde heel diep in me dat dit mijn eigen persoonlijke weg van uitdrukken is.

Sinds dat moment stond voor me vast dat ik kunstschilder zou worden.

Als je aan een nieuw schilderij aan het werken bent, vind je dan gemakkelijk een passende titel?

Bij elk werk hoort een eigen apart verhaal. Een schilderij is zoals een hoofdstuk uit een dagboek. Soms komt de titel als vanzelf uit de lucht te vallen terwijl het werk nog ontstaat en meestal schrijf ik die dan direct op de achterkant. Soms heb je leuke of ook minder leuke anekdotes tijdens het ontstaan van een werk, die ik dan kort en meestal dubbelzinnig in de titel verwoord. Voor mezelf is een doek, van zodra er de eerste kleurvlakken op gezet zijn, als een eigen zelfstandig wezen, dat naar kleur, ruimte, spanning en diepte, lijn en evenwicht vraagt en me dan een teken geeft, als dat alles voldoende goed zit.

Ik fungeer als een kanaal, die dit werk op de wereld mag brengen.

Heb je voor jezelf een duidelijk gevoel in welke richting je zal verder werken en het voor jou verder zal gaan?

Ik probeer dingen, die nu voor anderen nog onzichtbaar zijn, zichtbaar te maken. En in die richting wil ik blijven verder gaan en verder zoeken. Ik volg een spoor, wat me enorm boeit en fascineert en wat voor mezelf ook nog een enigma blijft. Waarheen dit spoor me zal leiden, weet ik niet en dat is ook goed zo, want anders zou de sensatie van ontdekking of openbaring er niet meer zijn.

Aan een doek werken betekent ook, je eigen grenzen vinden en dan proberen te overschrijden, om daardoor weer te groeien en verder te evolueren. Dit is een prachtig en wonderbaar geschenk, dat we als mens kunnen ervaren...

   Arnold Eloy - 24 september 2009

In opdracht van mijn vader ( 60cm x 60xm )

De tentoonstelling

"In de natuur is alles in beweging, om het even of het zichtbaar of onzichtbaar is."
        Frantiszek Kupka

Op 27 jarige leeftijd leerde ik Reinhold Gelbert kennen, een bekende en succesrijke aquarellist, die op de achterbumper van zijn VW-kever gezeten, direct voor het landschap schilderde. Via hem leerde ik de juiste omgang en de juiste houding bij het plein air schilderen: respect en eerbied voor de natuur, onbevooroordeelde waarneming, flexibiliteit en de moed bij elk weer te durven buiten werken. Sindsdien is de natuur mijn grote lerares geworden…

"Ik wens dat we meer en meer het vertrouwen verliezen in dat wat we menen te geloven en wat we menen zeker te weten, zodat we altijd weer daar aan herinnerd worden: dat er nog oneindig veel ontdekt kan worden."
        Antoni Tapies

Sinds ongeveer vijf jaar is mijn manier van werken fundamenteel veranderd. Wat ik nu doe is: boetseren of modelleren met kleurarceringen en kleurvlakken, met licht en schaduw, met sterke contrasten of glijdende overgangen. Daardoor kan ik nu ruimte en diepte op een geheel andere wijze laten groeien. Het creatief proces is geëvolueerd tot een voortdurende wisselende interactie tussen het schilderij en mij, vergelijkbaar met een dialoog op een hogere golflengte.

Het schilderen is nu een zoektocht naar diepte en verruimde waarneming, het is een worstelen om de eigen kennis en techniek te verrijken en zichzelf te overstijgen. Al dromend schilderen en daarbij naar de diepste dieptes in mezelf duiken. Daar ontmoet ik dan een enorme inventieve energetische kracht, die me leidt en laat vinden: edelstenen en parels, voor anderen nog verscholen, maar aan mij geschonken, om ze zichtbaar te maken en in de vorm van tableaus onder de mensen te brengen.

"Kunst … moet meer bewerken dan alleen maar genoegen: ze moet iets wezenlijks met ons leven te maken hebben en onze geestelijke energie bevleugelen.”"
        Sir Kenneth Clark

Zou het kunnen, dat wij, mensen, van op een bepaalde afstand bekeken allen werkelijk gelijk worden? De arme gelijkwaardig met de rijke, de dikke met de dunne. De gebrekkige met de volmaakte. De lelijke met de mooie. De domme met de slimme. Vanwaar komen we eigenlijk en waarheen zullen we gaan? Wie zijn we en welke specifieke kleurschakering typeert elk van ons? Dragen we vrolijke of sombere tinten met ons mee? Of zijn we gewoon dofgrijs gekleurd, een somber zwart misschien?
En hoe zien we er dan in de massa uit? Als gekleurde zandkorrels of glinsterende waterdruppels in het licht van de zon?
Allemaal vragen, die ik me stel, als ik schilderijen over mensen maak …


In het kader van deze bijzondere tentoonstelling kan je nader kennis maken met de kunstschilder tijdens een speciale namiddagactiviteit op zaterdag 12 december om 15:00 uur

Licht en schaduw, klank en kleur, ritme en spel

een dialoog tussen dicht- en schilderkunst met Rose Windels en Jan Maria Dondeyne

Een boeiend samenspel tussen beeld en taal, vergelijkbaar met een muzikaal duet, begeleid door een rustige, meditatieve achtergrond- muziek. Tijdens de performance groeit tussen beide acteurs een creatieve interactie, die hen bij het scheppen en het voordragen van hun werk beïnvloedt en inspireert: Jan Maria Dondeyne schildert afwisselend aan twee doeken, die verschillende variaties van één motief zul- len weergeven. De doeken bevinden zich in een genese, een creatief scheppingsproces en zullen niet ter plaatse afgewerkt worden. De toeschouwer wordt getuige van dit zowel technisch alsook creatief groeiproces. Door deze beleving zal zij/hij een nieuwe waarneming voor de dichtkunst van Rose Windels en voor de tentoongestelde werken verkrijgen. Toegang gratis. Geschatte tijdsduur: 60 à 90 minuten.

Biografie


Foto: Gwendoline Lawaisse


Zijn website is www.dondeyne.de


Geboren in Leuven 1958

1980-81 Kunstakademie Leuven, beeldhouwen bij Prof. Yves Duchène
1983-1985 Lerarenopleiding te Heverlee
1985-1986 werkzaam als leraar in H.Hart-College, Tervuren
              Juli 1986: verhuis naar Marburg en start als zelfstandig kunstenaar
1986-1991 docent aan de zomerakademie Marburg
Sinds 2005 docent voor de Firma Schmincke, Dusseldorf
1989 kunstbeurs van de stad Bad Münster am Stein
1998 Otto-Ubbbelohde-prijs, Marburg

Belangrijkste tentoonstellingen:

1989 Pro Arte Christiana, Oud-Heverlee
1990 Software AG, Darmstadt
1994 Galerie Christiane Cloots, Brussel
1996 Arbeidsgerechtshof, Marburg
2000 Galerie Büchnerhaus, Riedstadt
       Galerij Parlement van Thuringen, Erfurt
2002 Investitionsbank hessen, Frankfurt
2003 Gewogalerie, Marburg
2005 Galerie K. Weinhold, Berlin
2008 Galerij Esschius, Diest